خواص و مضرات گیاه زرشک

خواص و مضرات گیاه زرشک

زرشک

زرشک که به نام های زریش – انبرباریس -برباریس-عودالصلیب-زارج-زنبر-اثدار-زارچ نیز نامیده می شود،. دارای طبع سرد و خشک بوده و از جمله چاشنی های مفیدی می باشد که در تهیه برخی سوپ ها ، پلو ها و … مورد استفاده قرار می گیرد.

موارد استفاده :

از زرشک در تهیه خوراکی هایی نظیر : مربای زرشک – شربت زرشک – آش زرشک – شیرازی پلو قالبی –. قیمه نساء – کوفته محلی – کوکوی سبزی – ماهی شکم پر – ته چین – زرشک پلو با مرغ – زرشک پلو با ماهی – مرصع پلو – خورش خلال بادام – خورش ماست – آش سماق ته چین قارچ و بادمجان – کوفته برنجی –. کوفته سیب زمینی – کوکوی تره – کوکوی پیازچه – کوکوی سبزی – ماهی کبابی و … استفاده به عمل می آید.

خواص گیاه زرشک

  1. میوه زرشک حاوی ویتامین ث (C)  بخصوص در برگ آن و مواد معدنی همچون منیزیم ، پتاسیم ، منگنز و چند نوع اسید مفید می باشد.
  2. زرشک ضد اعتیاد ، تصفیه کننده خون ، دافع صفرا و کلسترل مضر خون ، ضد عطش ، تب بر و ضد فشار خون و بی خوابی می باشد.
  3. خوردن زرشک در درمان دل درد ، اسهال و زخم معده اثر مثبتی دارد.
  4. مصرف زرشک برای اشخاصی که به ناراحتی هایی مانند : قند خون ، چربی خون ، سنگ کلیه .، تشنگی ، سیاتیک ، تب ، خارش پوستی ، خونریزی غیر عادی رحم ،. ناراحتی معده ، اختلالات دستگاه گردش خون ، گلو درد عفونی ، بواسیر ، سنگ کیسه صفرا ، فشار خون ، سرطان روده .، استفراغ ، .یرقان ، اسید اوریک ، نقرس ، ورم پروستات و روده مبتلا می باشند ،. می تواند اثر بخش باشد.
  5. برگ درخت زرشک دارای مقادیر زیادی ویتامین ث می باشد و به همین دلیل مداوا کننده غلظت خون می باشد.

  6. برای خانم های که دچار اختلالات رحمی و یا این که در اوایل دوره یائسگی و یا در حال نزدیک شدن .به این دوره از عمر خود می باشند توصیه شده است .که از آب زرشک و یا جوشانده ریشه آن استفاده نمایند.
  7. از زرشک در معالجه تنگی نفس ، کم اشتهایی ، افسردگی و دفع سموم بدن بکار برده می شود ، .در این موارد آب زرشک را به مقدار مساوی با آب سیب مخلوط نموده و برابر نصف آنها آب لیمو اضافه کرده و مقداری شکر افزوده و سپس به قوام می آورند. و بعد از این شربت در درمان ناراحتی های مذکور استفاده می کنند.
  8. آب زرشک بخاطر خنک بودن در فرو نشاندن حرارت کبد و معده و همچنین دفع صفرا و تسکین عطش بسیار نافع می باشد.
  9. برای معالجه انسداد و ضعف کبد ، اسهال و استسقاء از آب زرشک استفاده می نمایند.
  10. آب زرشک مخلوط با افسنطین در درمان سختی ادرار و معالجه بزرگی کبد و به همراه زعفران در تقویت دستگاه هاضمه موثر بوده و اثر درمانی ظاهر می کند.
  11. در موارد مسمومیت شدید ، استفراغ و زیادی صفرا می توانید از جوشانده ریشه زرشک مخلوط با شکر استفاده نمایید. تا اثر حیات بخش آن را مشاهده کنید ،. ضمنا در ریشه این درخت ترکیباتی به نام بری برین وجود دارد که در رفع ترک اعتیاد (بخوص تریاک ) .و تب نافع بوده و تاثیر مسهلی (بخصوص در دفع صفرا ) دارد .

در موارد مسمومیت شدید ، استفراغ و زیادی صفرا می توانید از جوشانده ریشه زرشک مخلوط با شکر استفاده نمایید تا اثر حیات بخش آن را مشاهده کنید ، ضمنا در ریشه این درخت ترکیباتی به نام بری برین وجود دارد که در رفع ترک اعتیاد (بخوص تریاک ) و تب نافع بوده و تاثیر مسهلی (بخصوص در دفع صفرا ) دارد .

*** چند نکته در خواص و مضرات گیاه زرشک :

الف ) مقدار خوراک زرشک تا 50 گرم و آب آن تا 100 گرم می باشد.

ب) از این میوه می توان بعنوان چای (با مزه ترش ) دمکرده و نوش جان نمود.

ج)از قدیم الایام زرشک دارویی شناخته شده بود در درمان ناراحتی های قلب ، کبد و معده و همچنین بعنوان تقویت کننده و مداوا کننده تب استفاده می شده است .

د)لازم بذکر است که غیر از میوه زرشک بقیه قسمت های این گیاه سمی بوده و بایستی تحت نظر پزشک مورد استفاده قرار گیرد تا موثر بوده و زیان آور نباشد.

ه) در قرون گذشته از زرشک به عنوان قابض ، محرک ، مقوی قلب -کبد و معده ، دافع صفرا ، تسکین دهنده تشنگی و ضد حرارت معده استفاده می شده است.

مضرات زرشک:

  1. مصرف ریشه درخت زرشک برای خانم های باردار مضر میباشد.
  2. افراط در خوردن زرشک موجب نفخ معده شده و ایجاد یبوست می کند.

میوه زرشک و تاثیر آن بر تغذیه مادر

تغذیه مادر از جمله مواردی است که در پایداری دوره جنینی دارای اهمیت فراوان می باشد. .استفاده صحیح از مواد غذایی و ادویه ای می تواند موجب رشد و نمو جنین شده و سلامت جنین را تضمین نماید.. از طرف دیگر مصرف ناصحیح و نامتعادل می تواند باعث بروز ناهنجاری های جنینی گردد.

حساسترین دوره زندگی انسان ، دوره جنینی است که تداوم آن مستلزم رشد و نمو لایه های آندرو ، میمتر ، و غدد مترحشه رحم می باشد.

هورمون ها در این دوره نقش اساسی را ایفا می کنند. .به طوری که تحت تاثیر هورمون استروژن آندرومتر رشد کرده و غدد متشرحه آن حجیم و طویل می گردد .و بافت عضلانی رحم دارای حرکات ضربانی منظم میشود.هورمون پروژسترون نیز رشد و تکثیر اپی تلیوم رحم را کاهش می دهد. و آن را برای ترشح به حالت فعال در می آورد.

اطباء و دانشمندان از قرن ها قبل به اثرات برخی از میوه ها و سبزیجات در دوره جنینی آگاهی داشته اند.

به طوری که ابن سینا در کتاب ارزشمند طب در قانون مصرف برخی از مواد را دربارداری منع نموده است .

میوه زرشک یکی از این موارد است که ابن سینا برای آن اثرات سقط آور قائل شده است .. این میوه دارای الکالوئیدهایی نظیر بربرین ، پالماتین ، بربامین می باشد..همچنین ترکیبات فنلی از قبیل آنتوسیانین ها ، کاته شین ها ، فلاونول ها و اسید های کلروژنیک در آن گزارش شده است.

از دیگر ترکیبات میوه می توان قند ها ، تانن ها ، اسید های آلی ، مواد معدنی و کارتنوییدها را نام برد.

میوه زرشک از نظر درمانی اثرات بیولوژیکی و فارماکولوژیکی متعددی را شامل است .که میتوان اثرات خلط آور ، ضد سرفه ، ضد میکروب ، ضد قارچ ، کاهنده فشار خون و ضد تب را نام برد. و همچنین می توان از آن در درمان بیماری های کبدی و صفراوی ، روماتیسم ، نقرس استفاده نمود.

تحقیقات جدید در مدل های حیوانی ، نقطه نظرات اطباء گذشته ، در مورد منع مصرف زرشک در بارداری را مورد تایید قرار می دهد .

به طوری که مشخص گردید که بربرین یکی از آلکالوئید های اصلی میوه زرشک است ، میتواند موجب انقباظات عضلانی صاف رحم گردد و افزایش انقباض میتواند منجر به سقط شود .

لازم به ذکر است که بربرین علاوه بر سقط آور آن علت سمیت در دوز های بالای آن موجب اثرات تراتوژنیک می شود.

همچنین ماده دی ئیدرواکسید بالمیتینیوم موجود در میوه زرشک دارای خاصیت ضد استروژنی است. که باعث آتروفیه شدن آندرومتر و سیر برگشتی غدد استرومائی و چروکیده شده آن می شود.

این تغییرات باعث عدم تغذیه کامل جنین و اختلال در عملکرد رش و نمو جنین می گردد.

در ضمن بررسی های انجام شده روی مدل حیوانی مشخص نمود که تجویز 3.5 kg.g عصاره آبی میوه زرشک در موش های سوری نژاد Balb/c در روزهای 7.8.9 بارداری که برابر 3 ماهگی در انسان است ، .میتواند موجب توقف رشد جنین ها و بروز ناهنجاری در ستون مهره ، دستگاه عصبی ، چشم ، صورت و دست ها گردد.

با توجه به این که زرشک در برخی از مناطق ایران از جمله شاهرود ، سبزوار ، بیرجند و دیگر نقاط ایران در تابستان ها به عنوان یک نوشیدنی مفرح مصرف می شود .، پیگیری اثرات میوه زرشک در یک مطالعه جامع انسانی در باردری ضروری است. و آگاهی جامعه پزشکی و مردم در مورد عوارض این میوه در بارداری حیاتی است .تا بتوان با استفاده صحیح از آن ، از عوارض احتمالی یاد شده جلوگیری نمود.

امیدواریم با مقاله خواص و مضرات گیاه زرشک کمکی در مصرف بهتر از این میوه پرخاصیت کرده باشم و مواردی را به شما آموزش داده باشیم.

 

برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.